قريب به اتفاق مورخان ايرانى و خارجى همواره از معتبرترين مآخذ به حساب آمده است . شرحى مستوفى كه نويسندهء اين سفرنامه دربارهء خرابه‌هاى چهل‌منار ( تخت جمشيد ) آورده است ، از هر حيث تازگى دارد و جاى تأسف است كه طرحهائى كه به دستور وى از قسمتهاى مختلف اين بناى عظيم ، كه به گفتهء او سزاوار است در شمار عجايب جهان بشمار آيد ، تدارك شده در هيچيك از ترجمه‌هائى كه در دسترس بود وجود ندارد . تاكنون از جنگ هرمز روايات مختلف در سفرنامه‌هاى سياحان آمده است . روايتى كه فيگوئروآ از اين جنگ كه هنگام بازگشت وى از ايران و حضورش در هرمز در شرف وقوع بود آورده است سندى معتبر براى علل تصرف هرمز به دست ايرانيان و عقبات آن است . آقاى ژان دو پوى « 3 » ناشر ترجمهء فرانسوى اين سفرنامه در مقدمهء مبسوطى كه بلافاصله بعد از اين يادداشت از نظر خوانندگان گرامى مىگذرد داستان سفر فيگوئروآ و عدم توفيق او را در مأموريت سياسيش به تفصيل باز نموده است ، از اين جهت مترجم فارسى خود را از توضيح بيشترى در اين مقولات بىنياز ديده خوانندگان را به مطالعهء مقدمهء مذكور و بشرح تراز آن ، مطالب متن كتاب احاله مىدهد . در خاتمه لزوما خاطرنشان مىكند كه نويسندهء سفرنامه از بسيارى ديه‌ها - كاروانسراها و حتى شهركهائى نام برده است كه اكنون اثرى از آنها برجا نيست . نام برخى از اين امكنه را در هيچ منبعى نيافتم به‌خصوص كه نويسنده غالبا آنچه را كه افواها و بخصوص از عوام الناس ، با لهجه‌هاى محلى شنيده با املائى يادداشت كرده است كه تطبيق آن با لهجهء كتابى دشوار و در مواردى ممتنع است . در اين‌گونه موارد گاه ناگزير به حدس و قياس متوسل شده و گاه عين املاء كتاب را تقليد كرده و اصل را نيز در پانوشت آورده‌ام . سپاسگزارى را بايد متذكر شوم كه در تطبيق اعلام تاريخى و جغرافيائى كتاب با اصل آنها از محبت و كمك بىدريغ دوست فاضل و گرانمايه‌ام آقاى دكتر عبد الحسين نوائى برخوردار بوده‌ام . همانطور كه در مقدمهء ناشر فرانسوى آمده است اين سفرنامه به قلم شخص سيلوا فيگوئروآ نيست بلكه مطالب آن را كه وى تقرير كرده است يكى از همراهانش كه در اين سفر دور و دراز در كجاوه انيس و در حجره جليس وى بوده است به رشتهء تحرير درآورده و تنظيم كرده است . چند تذكر لازم : 1 - براى ترجمهء اين اثر به زبان فارسى از نخستين چاپ متن فرانسوى كتاب مورخ 1667 منطبعهء پاريس كه با رسم الخطى قديمى تحرير گرديده استفاده شده است . عنوان اين ترجمه كه بوسيلهء مترجمى زبردست بنام آقاى ويكفور « 4 » مستقيما از دستنويس

--> ( 3 ) Jean du Puis ( 4 ) Wicquefort